Nieuws - H. Laurentiusparochie

De kroedwösj. Het bosje kruiden - samengesteld volgens traditionele regels - dat tijdens het hoogfeest van Maria Tenhemelopneming, ook vaak Maria Hemelvaartsdag genoemd, 15 augustus - wordt gezegend, om daarna gebruikt te worden als bescherming tegen alles wat kwaad kan. Het is een oude traditie, die in Bemelen nog steeds in ere wordt gehouden. Ook dit jaar weer.

Het religieuze ‘gebruik’ van planten komt bij de hedendaagse jachtige mens wellicht wat verwonderlijk over, want die weet meestal niet meer hoe centraal de natuur stond in de beleving van onze voor-christelijke voorouders. Voor de Germaanse volkeren kwam de kracht van de vegetatie uit de onderwereld. In oude mythes komt dat vaak terug in verhalen over goden die afdalen in die onderwereld, waarna alle leven op aarde verdort, om weer op te bloeien zo gauw de godheid zich weer naar de ‘bovenwereld’ begeeft. Eigenlijk het verhaal van de seizoenen: afsterven in de herfst, opbloeien in de lente.

Het plantenrijk staat symbool voor de cyclus van het bestaan: geboorte, groei, sterven. En al die levensfases worden van oudsher begeleid door rituelen, door eerbetoon aan de goden, aan de krachten en de magie van de natuur. Zo waren er de lentefeesten, waarbij de moedergod, zij die de sleutels van de onderwereld in handen had en daar dus elk voorjaar de poorten opende om de terugkeer van de planten mogelijk te maken, werd vereerd. Deze, en andere uitingen van de ‘natuurgodsdienst’ van onze voorouders, werden later door de kerk overgenomen en stapsgewijs omgevormd tot christelijke rituelen en feestdagen. Zo kreeg het lentefeest ter ere van de moedergod een plaats op de kalender als het hoogfeest Ten Hemelopneming van de Moeder Gods, Maria. Compleet met het bijbehorende plantenoffer, of plantenhulde: de kroedwösj.

Er zijn nog veel meer voorbeelden van plantenmagie en plantenfolklore die dateren uit de tijd van onze voorouders, maar vandaag de dag nog steeds herkenbaar zijn in onze leefwereld. Tenminste: voor wie ze wil of kan zien. Wie die magie en folklore wil ontdekken, kan op zaterdag 15 augustus deelnemen aan een begeleide wandeling in en rond Bemelen, met tekst en uitleg. Over de kroedwösj, natuurlijk, maar ook over de verborgen magie van het kruispunt en de rol die wegkruisen daarin zijn gaan spelen na de komst van het christendom, over levensbomen op het kerkhof, over de geheime krachten van de buxus (de palmtakjes die op Palmpasen gewijd worden), over heilige bomen en heksenkruiden, over de toverdrank van Asterix en nog veel meer.